» Kût’ül-Amâre Kutlamalarını Kim Kaldırdı?  » Asker Üniformalı Gösteriye İnceleme  » Danıştay: İş Bırakma Sendikal Faaliyettir  » Ortaylı: “Müfredatı Hazırlayanlar Düşük”  » Kutlu Doğum Haftası Kaldırıldı mı?  » Kursiyerlere Ek Ders Ücreti Ödenecek mi?  » MEB: “Saatle İlgili Çalışmamız Yok”  » Eğitim Sen’den Pisa 2015 Raporu  » 2017 Nöbet Görevi Ücreti Artıyor  » Eğitim Sen: Diyarbakır’da Tüm Üyelerimiz Göreve Döndü  » Dersler Daha Geç Başlayacak  » 8 Kentte Kar tatili  » TBMM Genel Kurulunda Terör Kınandı  » Artvin’de ve Giresun’da Okullar Tatil  » O İlde Okullar Bir Gün Tatil Edildi  » Türkiye Okuduğunu Anlamıyor!  » 934 Öğretmen Daha Göreve İade Edilecek  » Türkiye PISA 2015’te Sınıfta Kaldı  » Eğitim İş MYK’dan Eğitim Sen’e…  » 2017’de Hangi Günler Tatil?  » MEB: Hababam Sınıfını İzleyin  » Ekmek ve Kirada Alım Gücü Geriledi  » 1500 Engelli Öğretmen Atanacak  » Eğitim İş: “Başkanlık Sistemine Hayır”  » Greve Ceza AİHM’den Döndü  » Üç Yeni Sınav Görevi  » “Tazminatlar Dayanışmaya Aktarılacak”  » Yeni EBA Yayında  » Türk Eğitim Sen: “Başkandan Memur-Sen’e Ayar”  » İlk ve Orta Dereceli Okullar Tatil Edildi 
Eğitim Haberleri

Asıl Sorun ‘Sınav’ın Kendisi!

A+  A- Asıl Sorun ‘Sınav’ın Kendisi!

Dr. Erkan AYDOĞANOĞLU (*)

Özellikle son on yılda ilköğretimden başlayarak eğitimin bütün kademelerinde etkisini arttıran sınavlar hemen her yönüyle eleştirilmeye başlandı. Sınav olgusunun ister eğitim süreçlerinde ister kamuda işe girmede olsun, uygulandığı alanlara yönelik bir çözüm olmaktan çok sorun olduğu bugün çok sayıda insan tarafından ifade ediliyor.

Bir ülkede yapılan her bir sınavın ardından merakla beklenen “sonuç”, pek çok kişinin geleceğine yön verecek duruma gelmiş ise burada ciddi bir sorun var demektir. Sınav türleri ve sayısal çokluğuyla bilinen Türkiye’de toplumun önemli bir bölümü doğrudan ya da dolaylı olarak herhangi bir sınavla bir şekilde ilgilenir hale gelmiştir. Bu nedenle sorun sadece sınavlara girenleri değil, onların çevresini de yakından ilgilendiriyor.

Türkiye’de sınavların uygulanması her ne kadar sistemin aktörleri tarafından bilginin ölçülmesi ve değerlendirilmesi üzerinden tartışılsa da, bu durum her sınavın aslında “en başarılı test çözenlerin” seçilmesi ve diğerlerinin elenmesi üzerinden gerçekleştiği gerçeğini değiştirmiyor.

İlköğretimden ortaöğretime geçişte Seviye Belirleme Sınavı (SBS) ile başlayan sınav maratonu, ortaöğretimden yükseköğretime geçişte Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS) ve Lisans Yerleştirme Sınavı (LYS) ile devam ediyor. Yükseköğretim bitse de yaşamının dörtte biri sınavlarla geçenlerin karşısına yeni sınavlar çıkıyor. Kişi lisansüstü eğitim yapmaya karar verse ALES, KPDS, ÜDS gibi sınavları geçmek zorunda, kamuda çalışmak istese KPSS gibi son yılların en tartışmalı sınav engelini aşmak zorunda.

Eğitimin uzun zamana yayılan beklentileriyle, sınavların ortaya çıkardığı pratik sonuçların giderek daha fazla ayrışmaya başlaması, sınavların sistem tarafından kendisinden beklenen işlevini bile yeterince yerine getiremediğinin kanıtı durumunda. Sınavların içeriğinden biçimine, süresinden amacına kadar hemen hiçbir özelliğinin gerçek anlamda aday başarısını ölçmede yeterli olmadığı yaşanan örneklerden yola çıkılarak görülebiliyor.

FARKLI MESLEKLERE AYNI SORULAR
Türkiye’de uygulanan sınavlar içinde en dikkat çekici sınavlardan birisi olarak son yıllarda KPSS ön plana çıkmaya başladı. Kamu kurum ve kuruluşlarındaki memur kadroları ile işçi ve KİT’lerdeki sözleşmeli pozisyonlara atanmada kullanılan bir yarışma ve eleme sınavı olan KPSS; öğretmenlere yönelik KPSS-Eğitim bilimleri, müfettiş, uzman, denetmen ve kontrol yardımcılığı adaylarına yönelik KPSS-A ve diğer tüm memurlara yönelik KPSS-B olmak üzere üç sınavdan oluşuyor. KPSS’ye giren memur adaylarının sayısı her geçen yıl hızlı bir şekilde artıyor.

Birbirinden çok farklı meslek gruplarına yönelik aynı tür sorular sorularak, bu sorulara verilecek yanıtlar üzerinden sadece niceliksel verilere dayalı değerlendirmeler üzerinden puanlar hesaplanıyor. Örneğin öğretmenlerin tüm meslek türleri ile aynı sorularla ölçülmeye çalışılıyor olması sınavın ne kadar adaletsiz olduğunu gösteriyor.

DEMOKLES’İN KILICI İŞLEVİ GÖRÜYOR
Sınav sektörünün son yıllarda hızlı bir şekilde büyüyen gücü haline gelen KPSS, özellikle üniversite mezunları için giderek zorlaşan ve zorlaştıkça da gerginleşen bir ortam oluşturmaya başladı. 2010 KPSS sınavında yaşanan kopya skandalı ve son olarak KPSS Eğitim Bilimleri sınavının iptal edilmiş olmasıyla birlikte, genel olarak sınavlar, özel olarak KPSS bütün boyutlarıyla tartışılmaya başlandı. Özellikle sayıları her geçen gün artan eğitim fakültesi mezunları açısından KPSS, “Demokles’in Kılıcı” işlevi görüyor.

BAŞVURU SAYISI HER YIL ARTTI
Son yıllarda daha sık aralıklarla yaşanan ekonomik krizlerin yarattığı ekonomik darboğaz, bir taraftan istihdam olanaklarını daraltıp işsizliği arttırırken, diğer taraftan bireyleri kamuda çalışmaya yönlendirdi. Bu duruma paralel olarak, kamu istihdamında öğretmenlik mesleğine görece daha fazla ağırlık verildiği için, üniversite sınavlarından eğitim fakültelerine yönelik ilgi birden bire artış gösterdi. Bu durumun başka bir ifadesi, üniversiteden mezun olduktan sonra “iş bulmak” amacıyla binlerce kişinin Eğitim fakültelerini tercih etmesi oldu. Öğretmenlik mesleğine olan ilginin artmasının büyük ölçüde “iş garantisi” olması gerekçesiyle gündeme gelmesi yaşanan yığılmayla birlikte KPSS gibi eleme sınavlarına her geçen yıl daha fazla sayıda işsiz öğretmenin başvurmasına neden oldu.

İŞSİZ ÖĞRETMEN ORDUSU OLUŞTU
Eğitim fakülteleri her yıl yaklaşık 50 bin mezun veriyor. 2005 yılında mezun sayısı 44 bin iken KPSS’ye müracaat eden işsiz öğretmen sayısı 173 bindi. 2009 yılında mezun sayısı 49 bine, KPSS’ye müracaat edenlerin sayısı 244 bine çıktı. 2010 yılında mezun sayısı 50 bini aşarken, 2010 KPSS-Eğitim Bilimleri sınavı için başvuran işsiz öğretmenlerin sayısı 280 bin oldu. AKP’nin “her ile bir üniversite” sloganıyla Türkiye’nin dört bir yanında ciddi altyapı eksikliklerine rağmen açılan kamu ve vakıf üniversitelerinin toplam sayısı 154’e (102’si kamu, 52’si vakıf üniversitesi) çıkarken, eğitim fakültelerinin sayısı da bu artışa paralel olarak 79’a çıkarıldı.

2009–2010 itibariyle eğitim fakültelerine 50 bini aşkın yeni kayıt yapılırken, halen okuyan öğrencilerin sayısı 170 binin üzerinde. 2010 itibariyle ataması yapılmayan öğretmenlerin yaklaşık 350 bin olduğu düşünüldüğünde, önümüzdeki yıllarda yeni açılan eğitim fakültelerinin de yeni mezunlar vereceği düşünüldüğünde Türkiye’nin hali hazırda mevcut işsizler ordusunun yanında, ikinci bir işsiz öğretmenler ordusu ile karşı karşıya kalması kaçınılmaz.

YENİ BİR SEKTÖR YARATTI
Her geçen yıl daha da artan eğitimli işsizlerin sayısı, özellikle üniversite mezunları arasındaki yüksek oranlı işsizlik rakamları tıpkı üniversite sınavına hazırlık aşamasında olduğu gibi, son yıllarda KPSS’ye yönelik hazırlık kurslarının da artmasını beraberinde getirdi.

Bugünün Türkiye’sinde sınav tek başına bir yarışma ve eleme sistemi olmanın çok ötesinde anlamlar taşıyor. Özellikle ortaöğretime geçiş ve üniversiteye hazırlıkta giderek etkili hale gelen dershaneler ile KPSS ve benzeri sınavlar için açılan hazırlık kursları giderek büyüyen ve ekonomik bir güç haline gelen yeni bir sektör ortaya çıkardı. Sınavların son yılların önde gelen ekonomik kazanç kaynağı haline gelmesi, sınav sektöründen geçinenlerin sayısını her geçen gün arttırıyor.

Yedi yaşında yarışmaya başlayan bir öğrenci ortaöğretim, üniversite ve sonrasında 23 yaşına kadar sınavlarla uğraşması, hayatı önlerine sunulan şıklardan birisini seçmek zorunda bırakılan sağlıksız bir nesli ortaya çıkarmış durumda. Eğitim sürecinden başlayıp çalışma yaşamına kadar süren bu durumun en somut sonucu yaratıcılığı sınırlı, analiz, sentez ve değerlendirme yeteneklerinden yoksun bireylerin yetiştiriliyor olması.

HER ALANDA EŞİTSİZLİK VAR
Gerek eğitim süreçlerinde, gerekse kamuda işe girmede sınavlar yoluyla yapılan elemeler, baştan aşağı eşit olmayan ve adaletsiz bir durumun rasyonelleştirilmesinden başka bir şeye hizmet etmiyor. Zekâ ya da başarı gibi adlarla sunulan ve sınava yönelik hazırlığın niteliği ile farklılaşan değerlendirme ölçütleri, herkes için eşit şartlarda hayata geçirilmediği için ortaya çıkan sonucun çok az kimseyi sevindirmekten başka bir işe yaramıyor.

Türkiye’de eğitim sisteminden başlayarak düzeyler arası geçişler, okul türlerini tarif ve eğitim programları başta olmak üzere, eğitimin tüm tür ve düzeylerinin kamu tarafından ve kamusal kaynaklarla sunulması ve adil dağıtımının sağlanması, insancıl ve demokratik bir okul iklimi oluşturma gibi pek çok sorun varlığını sürdürüyor.

Öğretim kademelerine girişten, istihdama kadar pek çok kademede sınavlar kullanılıyor ve bu sınavlar üzerinden seçimler yapılıyor. Sınavlarda başarılı olanlar, ilgili alanın gereklerine sahip olarak kabul edilirken, başarısız olanlar ise yetersiz kabul ediliyor. Sınırlı bir zaman aralığında ve çoktan seçmeli olarak sorulan sorular, gerçekten ilgili bilgi ve yeteneğe sahip olanları değil, test çözmede belli bir hıza sahip olanları avantajlı hale getiriyor. Test tekniğine sahip olan bireyler üniversite sınavında ve sonrası yapılan iş sınavlarında başarılı olsalar da, bireylerin yaratıcılık, becerileri vb. özellikleri geri planda kalmayı sürdürüyor.

SORUN SINAVA GİRENLERDE DEĞİL
Sınavların katılımcıların bilgi ve becerilerini gerçek anlamda ölçmekten çok elemeye yönelik olması, sınavların hem eğitim sistemi hem de benimsenen kamu istihdam politikaları açısından doğru çözüm olmadığını gösteriyor. Sistemin yarattığı sorunun çözümüne dair bir umut ışığı görünmeyen ve girenlerinin sayısal çokluğunu öğretmen adaylarının oluşturduğu KPSS gibi sınavlar iddia edilenlerin aksine bir zorunluluk değil. Sorun ne üniversite kapılarında üniversite okumak için bekleyenlerde, ne de en azından bugün için güvenceli iş umuduyla her şeyini KPSS’de başarılı olmaya bağlayanlarda. Sorun sınavın kendisinde.

(*) Eğitim Sen Eğitim Uzmanı

=========()=========

HER YIL 5 MİLYON AİLE SINAV STRESİ YAŞIYOR
Ortaöğretime ve yükseköğretime geçiş için ailelerin cebinden 16.7 milyar TL çıkıyor.

Türk Eğitim Derneği’nin (TED) ortaöğretim ve yükseköğretime geçiş sistemiyle ilişkili hazırladığı rapor, ailelerin sınavlara hazırlık kursları için toplamda 16.7 milyar TL tutarında harcama yaptığını ortaya koydu.

TED tarafından hazırlanan raporda ortaöğretime ve yükseköğretime geçiş sisteminin temelini oluşturan merkezi sınavlar eleştirildi. Raporda, Türkiye’de sınav sisteminin gün geçtikçe eğitim öğretimin amaçlarından uzaklaştırdığı ve okul eğitimini ikinci planda kaldığı belirtildi.

Raporda Türk eğitim sisteminin sınavlara mahkûm olduğu vurgulanırken, test çözmeye odaklanarak yetiştirilen bir kuşaktan topluma ve ekonomiye artı değer katmasının beklenemeyeceği ifade edildi.

Çocukların “test makinesine dönüştüğü” kaydedilen raporda, her yıl 5 milyona yakın ailenin çocuklarıyla birlikte sınav stresi yaşadığı belirtildi. Ortaöğretim ve yükseköğretime geçişte gerçekleştirilen sınav sisteminin dershane, kurs, özel ders ücretleriyle ailelere ekonomik bir yük getirdiği ortaya kondu. Rapordaki verilere göre 2000’de yükseköğretime geçiş sınavına hazırlık kursu veren ve sayıları 1864 olan dershane sayısı 2010 yılı itibarıyla 4 bin 193’e yükselirken bu dershanelere giden öğrenci sayısı da 10 yıl içerisinde 523 bin 244’ten 1 milyon 174 bin 860’a çıktı. Raporda, ortaöğretime geçiş sınavına hazırlık amacıyla dershaneye 1 milyon 892 bine yakın öğrencinin gittiği, 287 binden fazla öğrencinin özel ders aldığı kaydedildi. Rapordaki öneriler şöyle:
# 6 ve 7. sınıflarda sınav uygulamasından acilen vazgeçilmelidir.
# Tek bir lise türü oluşturulmalı ve bu liselerde Anadolu liselerinde var olan öğretim programı uygulanmalıdır.
# Okullar arası başarı farklılıkları ve eşitsizlikler azaltılmalıdır. Bunun için, okullar arasında; kaynak dağılımının, öğretmen nitelik ve nicelik oranlarının, teknolojik altyapının dengelenmesi gerekmektedir.
# Liselerde alınan eğitim, yükseköğretim programları ile ilişkilendirilmeli ve bir lise bitirme/olgunluk sınavı getirilmelidir.

MALİYETLER AİLELERİN BELİNİ BÜKÜYOR
“Ortaöğretime geçiş sınavı için 8 milyar 82 milyon 838 bin 965 TL ve üniversiteye giriş sınavları için 8 milyar 626 milyon 472 bin 774 TL olmak üzere toplamda 16 milyar 709 milyon 311 bin 739 TL’dir. Ailelerin bir yılda yaptığı sınava hazırlık harcamalarının harcama alanına ilişkin dağılımı ise dershane ödemeleri, 5 milyar 707 milyon 811 bin 64 TL; sınava hazırlık test kitap dergi ve benzeri materyaller için 2 milyar 160 milyon 968 bin 761 TL; sınava hazırlık amacıyla etüt ve kurs için 1 milyar 267 milyon 398 bin 136 TL; sınava hazırlık amacıyla yapılan çalışmalardan kaynaklanan ulaşım, yemek ve benzeri harcamalar 5 milyar 198 milyon 188 bin 895 TL ve özel ders ücretleri 2 milyar 374 milyon 954 bin 883 TL.” (EVRENSEL)

Bu haber GÜNCEL, SERBEST KÜRSÜ kategorisi altında 4 Ekim 2010 tarihinde eklenmiştir. "Asıl Sorun ‘Sınav’ın Kendisi!" başlıklı haberimize yapılan yorumları RSS bağlantısı ile takip edebilirsiniz.

Yorum yaz


Site içeriğini kaynak göstererek kullanabilirsiniz.
Haberlere yapılan yorumlar yorum sahiplerinin sorumluluğundadır, egitimciyiz.com sorumlu tutulamaz.
Bilgi
2