» Kût’ül-Amâre Kutlamalarını Kim Kaldırdı?  » Asker Üniformalı Gösteriye İnceleme  » Danıştay: İş Bırakma Sendikal Faaliyettir  » Ortaylı: “Müfredatı Hazırlayanlar Düşük”  » Kutlu Doğum Haftası Kaldırıldı mı?  » Kursiyerlere Ek Ders Ücreti Ödenecek mi?  » MEB: “Saatle İlgili Çalışmamız Yok”  » Eğitim Sen’den Pisa 2015 Raporu  » 2017 Nöbet Görevi Ücreti Artıyor  » Eğitim Sen: Diyarbakır’da Tüm Üyelerimiz Göreve Döndü  » Dersler Daha Geç Başlayacak  » 8 Kentte Kar tatili  » TBMM Genel Kurulunda Terör Kınandı  » Artvin’de ve Giresun’da Okullar Tatil  » O İlde Okullar Bir Gün Tatil Edildi  » Türkiye Okuduğunu Anlamıyor!  » 934 Öğretmen Daha Göreve İade Edilecek  » Türkiye PISA 2015’te Sınıfta Kaldı  » Eğitim İş MYK’dan Eğitim Sen’e…  » 2017’de Hangi Günler Tatil?  » MEB: Hababam Sınıfını İzleyin  » Ekmek ve Kirada Alım Gücü Geriledi  » 1500 Engelli Öğretmen Atanacak  » Eğitim İş: “Başkanlık Sistemine Hayır”  » Greve Ceza AİHM’den Döndü  » Üç Yeni Sınav Görevi  » “Tazminatlar Dayanışmaya Aktarılacak”  » Yeni EBA Yayında  » Türk Eğitim Sen: “Başkandan Memur-Sen’e Ayar”  » İlk ve Orta Dereceli Okullar Tatil Edildi 
Eğitim Haberleri

İyi Ebeveyn Nasıl Davranmalı?

A+  A- İyi Ebeveyn Nasıl Davranmalı?

Çocuğunuzu çok seviyor, onun için iyi birer anne baba olmaya çalışıyorsunuz. Ama bazen de çocuğunuzun sorunlarıyla nasıl başa çıkacağınızı bilemiyorsunuz. Ona iyilik yapmak isterken kötülük yapıyor olabilir misiniz? Doğru ebeveyn olabilmek için bilmeniz gerekenler nelerdir?

Anne-baba olmak, bir insanın sahip olabileceği en tatmin edici deneyimlerden biridir, çoğu insan için de hayatlarındaki en önemli değişim. Anne-babalık hamilelik öncesinde veya sırasında başlar ve tüm bir yaşam boyunca emek ve uğraş gerektirir. Bir kere ebeveyn olduysanız, bırakamazsınız, istifa edemezsiniz, ebeveyn olmaktan vazgeçemezsiniz. Ebeveynler çocukları için en iyisini isterler. Sağlıklı olmalarını, uygun şartlar altında büyümelerini, güvende olmalarını isterler ama her zaman da bu amaçlarını en iyi şekilde nasıl başaracaklarını bilemezler.

İyi Ebeveynlik nedir?

“İyi ebeveynlik, empatiyi, dürüstlüğü, özgüveni, iradeyi, insaniyeti, işbirliğini, neşeli olmayı besler. Aynı zamanda entelektüel merakı, motivasyonu ve başarma arzusunu geliştirir. Çocuklarda, anksiyete, depresyon, yeme bozukluğu, alkol ve uyuşturucu bağımlılığı, anti sosyal davranışlar ortaya çıkmasını önleyebilir” diyor,  Florida Temple Üniversitesi’nden, ünlü psikoloji profesörlerinden Dr. Laurance Steinberg.

Birçok anne baba davranışlarını içgüdüsel tepkilerine dayandırıyorlar. Birçok anne baba da kendi anne babalarından ne gördülerse aynı taktikleri uygulamaya çalışıyorlar. Bu da çoğu zaman şiddete dayanan bir disiplin oluyor.  Bazı anne babalar da kendi anne babaları tarafından şiddete dayanan bir disiplinle büyütüldüler ise kendileri tam tersini uygulayarak hiç kural koymayabiliyor, ilişkileri tamamen materyal sahibi olma, bir şeyler talep etme ve onu elde etme çabası, elde edemezse ilişkinin bozulması üzerine kuruluyor.

Nasıl Davranalım?

Birçok insanın düşündüğünün aksine çocuklara sevginizi göstermek çocukları şımartmaz, sevginizi olduğunca gösterin, dokunun, sarılın, kucaklayın, onu sevdiğinizi söyleyin, sevgi bağı çok önemlidir. Çocuklarınız sevginin ilginin yerine bir şeyler koymaya başladığınız anda şımarırlar örneğin her şeye çok fazla müsamaha göstermek, kural koymamak, sürekli bir şeyler almak, hediye vermek gibi davranışlar onları olumsuz etkileyebilir.

Anne-babanın çocuklarıyla ilişkisi çocukların davranışlarına direkt yansıyacaktır, buna davranış bozuklukları da dâhil. Çocuğunuzla iyi bir iletişiminiz yoksa sizi dinlemezler. Sizin diğer yetişkinlerle ilişkiniz üzerinden düşünürsek, iyi iletişim kurduğunuz insanlara daha çok güvenirseniz, onların fikirlerine önem verirsiniz, dinlersiniz ve aynı fikirde olursunuz. Eğer o kişi hoşlanmadığımız saygı duymadığımız biriyse düşünceleri, fikirleri ne olursa olsun göz ardı ederiz, aldırış etmeyiz hatta yok sayarız. İşte çocuğunuzla iletişiminiz de böyledir.

Mutlaka çocuğunuzun yaşamının içinde olun bu da önceliklerinizi tekrar düşünmeniz ve ona göre ayarlamanız anlamına gelebilir. Bu genellikle çocuklarınızın ihtiyaçlarına öncelik vermek adına sizin bazı şeylerden fedakârlık etmeniz anlamına gelebilir. Onun yanında hem fiziksel hem zihinsel olarak bulunmanız önemlidir. Tabii yanında bulunmak onun ödevlerini yapmak ya da kontrol etmek anlamına gelmesin, ödev yapmak çocukların görevi sizin değil! Eğer yapmazsa da öğretmenine açıklama yapması gereken o olmalıdır ya da öğretmeni onun ne bilip bilmediğini ölçmeli ona göre yardım etmelidir.

Çocuğunuzun gelişimini takip edin, yaşına göre ihtiyaçlarını gözden geçirin, yaşına göre onda olan değişiklikleri gözlemleyin, nasıl davranmanız gerektiğini öğrenin. 13-14 yaşlarındaki çocuğunuz sürekli odasına kapanıyor, uyku uyumuyor, yemek yemiyor, agresif davranıyorsa ergendir deyip serbest bırakmak mı yoksa bir uzmana danışmak mı gerekir? Ebeveynler her zaman çocuklarının davranışlarındaki değişikliği takip etmeli, uzman yardımı ihtiyacı var mı yok mu emin olmalı ve hiç çekinmeden bir uzmandan yardım almalıdırlar.

Kuralları oluşturun ve uygulayın

Ebeveynlikte en önemlisi ancak çoğu ebeveyn için zor olanı ise kuralların oluşturulması ve uygulanmasıdır. Çocukken kuralları koymanız, onları terbiye etmeniz davranışlarını kontrol altına almanız onların yetişkin olduklarında başarmalarını kendilerini idare etmelerini sağlatır.

Her zaman kendinize şu üç soruyu sorun. Çocuğum nerede? Kiminle birlikte? Ne yapıyor? Bu üç sorunun cevabını her zaman bilin. Çocuğunuza kural koyarsanız ve hayatını ona göre düzenlerseniz o da ileriki yaşamında kendisi için uygun kuralları biçimlendirebilecektir. Çocuğunuza sınır koymak, sınırları belirlemek, her istediğine ulaşamayabileceğini öğrenmesi onun kendi kendini kontrol etmesini, iradesini geliştirecektir. 6-7.sınıftan itibaren de sorumluluk ve biraz da bağımsızlık vermek çocuğunuzun öz yönetiminin gelişmesini sağlatacaktır ve bunlar çocuğunuzun hayatta başarılı olması için önemli kriterlerdir.

Tabii kuralları koymakla bitmiyor bir de tutarlı olmak gerekir. Bir gün başka diğer gün başka davranmanız, kuralı koyup uygulamamanız ya da esnek davranmanız çocuğunuzda uygunsuz davranışlar ortaya çıkmasına sebep olabilir. Çünkü çocuğunuzun kafası karışır o yüzden tutarlı olun. Sizinle tartışamayacağı ya da pazarlık yapamayacağı durumları açıkça belirleyin ve değiştirmeyin. Otoriteniz kaba kuvvetle değil ne kadar bilgelikle olursa  çocuğunuz da size çok daha az karşı çıkacaktır.

Çocuklara hiçbir zaman dayak atılmamalıdır, poposuna bir şaplak atmak ya da tokat atmak bile doğru değildir. Sizin ne yaptığınızın nasıl davrandığınızın, konuşmalarınızın, hareketlerinizin hepsinin bir önemi var. Çocuklarınız her zaman sizi izler ve sizi bir video kameraya kaydeder gibi kaydederler.  O anın etkisi sizi kışkırtmasın, çocuğunuzun sizi kaydedeceği, yarın bir gün de o hareketlerin aynısını ya da benzerini yapacağı durumların olmasına izin vermemeye çalışın. Yapılan çalışmalarda dayak yiyen çocukların saldırgan olduğu ve diğer çocukları da dövme ya da kavgaya karışma eğilimleri olduğu ve sorunlarını çözmek için saldırganlık yolunu kullandıkları gösterilmiştir.

Eğer koyduğunuz kurallara uymuyorsa ödül ceza yöntemini kullanın. En sık kullanılan ceza yöntemi ona düşünmesi için mola verdirmektir. Amaç yaşıyla doğru orantılı olarak (5 yaş 5 dakika gibi) o zaman dilimi boyunca odasında herhangi bir şeyle meşgul olmadan neden bu zaman aralığını aldığını sorgulamasını sağlatmaktır. Bunun dışında yemek dışında belli bir süre için sevdiği bir şeyden mahrum etmek de ceza yöntemleri arasındadır. Yalnız bunu yaparken de o zamanı belirlemeniz ve o cezayı neden verdiğinizi de açıklamanız çok önemli. Örneğin “bilgisayar yasak sana” demek yerine” bundan/ şundan dolayı üç gün bilgisayar oynamayacaksın” demek daha doğrudur ve o üç günü de sizin takip etmeniz gerekir. Yemek vermemek bir ceza yöntemi olamaz. Ancak sizin onun önüne koyduğunuz bir yemeği yemiyorsa ve başka bir yemek talep ediyorsa da başka bir yemek yapamayacağınızı ya da alamayacağınızı herkesin bu yemeği yediğini ve onun da yemesi gerektiğini söylemeniz daha doğrudur.

Ödül yöntemini kullanabilirsiniz

Çocuğunuzu iyi davranışa teşvik etmek istiyorsanız ödül yöntemini kullanabilirsiniz. Yapılan çalışmalar özellikle okul öncesi çocuklarda ödül yönteminin çok daha etkili olduğunu gösteriyor, çünkü 5 yaşındaki bir çocuk için ceza daha karmaşık bir kavram anlamayabiliyorlar onun yerine sizin beklentilerinizi gerçekleştirdiği anda ödüllendirin. Siz yemek yaparken sizin de kontrol edebildiğiniz bir yerde sessizce 30 dakika arkadaşıyla oynamasını söylediniz, 25 dakika sonra gördünüz ki gerçekten sessizce oynuyorlar. “Aferin sessizce oynadığınız için 5 dakika daha oynamanıza izin veriyorum” gibi ödüller verebilirsiniz.

Son olarak çocuğunuza saygı duyun, onu dinleyin. Dinlerken gözünün içine bakın, ne dediğini duyun, azarlamadan ve bağırmadan nazik bir dille konuşmaya çalışın unutmayın siz onunla nasıl konuşursanız ya da siz onu ne kadar dinlerseniz o da başkalarını o kadar dinleyecek ve saygı duyacaktır. Uzman Psikolog Ayben Ertem

Bu haber GÜNCEL, SERBEST KÜRSÜ kategorisi altında 19 Aralık 2011 tarihinde eklenmiştir. "İyi Ebeveyn Nasıl Davranmalı?" başlıklı haberimize yapılan yorumları RSS bağlantısı ile takip edebilirsiniz.

  1. hunhariye

    Çocuğuyla gurur duyan bir ebeveyn hissiyle izledim oyunu âdeta. Tiyatro oyuncusu olmak için ne süreçlerden geçtiğin… https://t.co/3zXtWm4v4e

  1. 1hunlu

    İşte tam da çocuğun ilgi ve sevgiden yoksun bu düzendeki ailelerde yetişmemesi, ilerde daha iyi ebeveyn olabilmesi… https://t.co/ZbPspmxBpQ

  1. pattesarmy

    Ben artık evde rahatça kitap okumak istiyorum kitabı her elime aldığımda 'onun yerine soru çözsen daha iyi olur' diyen ebeveyn istemiyorum

  1. ergulyesildag

    RT @nurozkanerbay: Ayla Filmini izlemeyen kalmasın...Annelik ve babalığın, çocuk ve onu evlat bilen ebeveyn için sadece genlerle alâkalı bi…

  1. nurozkanerbay

    Ayla Filmini izlemeyen kalmasın...Annelik ve babalığın, çocuk ve onu evlat bilen ebeveyn için sadece genlerle alâka… https://t.co/isYSX0a4yI

Yorum yaz


Site içeriğini kaynak göstererek kullanabilirsiniz.
Haberlere yapılan yorumlar yorum sahiplerinin sorumluluğundadır, egitimciyiz.com sorumlu tutulamaz.
Bilgi
5