TÜRKİYE’NİN ULUSAL BİLİM POLİTİKASI VAR MI?

Çizilen Türkiye resmi toplantıdaki akademisyenlerin kafasında bıraktığı sonuç, dünyada yıllık makale üretme potansiyeli yönünden 19 sıradaki ülkemizin ürettiği makalelerin değer görmesi bakımında dünyada aynı ağırlıkta olmadığı görülüyor. Nüfus büyüklüğü üzerinden bin kişi başına bilim insanı, bilimsel araştırma kapasitesi, yapılan yayınların atıf alması yönünden pek de istenilen düzeyde olmadığımız görülüyor.

Toplantıda Doç. Dr. Tulga Ulus Türkiye’de üretilen bilimsel bilginin ekonomiye ve endüstriye dönmediğini belirterek Türkiye’nin bilim politikalarının belirlenmesi ve bunun içselleştirilmesi gerektiğini belirttiler. Dr. Elif Gürses ULAKBİM’in 2010 yılı hedeflerini anlattılar toplantıda Türkiye kaynaklı dergilerin indekse geçmesi konusunu gündeme getirdiler.

Türkiye Bilimsel Yayın Göstergeleri Dünyanın Göstergelerine Göre Ne Durumdadır?

TÜBİTAK ULAKBİM yönetimi tarafından son yıllarda 1981–2007 arasında Türkiye adresli olarak üretilmiş bilimsel yayınların sayısı ve etki değerini “Türkiye Bilimsel Yayın Göstergeleri (II)” adlı kitapta toplamış bulunuyor. Kitap http://www.ulakbim.gov.tr/cabim/yayin/tbyg_1981_2007/index.uhtml adresinden indirilebilir.

Kitap bir bütün olarak Türkiye dışındaki 44 ülke, AB–27 ve OECD ülkelerinin bilimsel yayın sayısı ve etki değerleri karşılaştırmalı olarak yapılmıştır. Türkiye adına üretilen yayınlar, 8 ana konu ve kategori kapsamında yer alan 250 alt bilimsel disiplin düzeyinde incelenmiştir.

Mevcut hali ile yıllık yayın sayısı sıralamasında Türkiye 2007 yılında 19. ve 2008 yılında ise 18. Sırada yer almaktadır. Ancak 1981–2007 yılları ararsıda üretilen makale, derleme ve not türündeki yayın sayıları yönünden 45 ülke arasında kümilülâtif alarak 26. sırada bulunuyor.

Her bir bilim alanı ayrı ayrı olarak 44 ülke ile karşılaştırmıştır. Yetkililer tabloları nasıl okuyorlar bilmiyorum ancak sayısal rakamlar ülkemizin bilimsel olarak ürettiği yayınların pek de başka bilim insanları tarafından kullanılmadığı görülmektedir. Türkiye adresli makalelerin etki değeri birçok ülkeden çok çok geride bulunmaktadır.

Hatta toplam üretilen makale sayısı yönünden bizden çok geride olan ülkelerden de çok gerideyiz. Türkiye adresli olarak üretilen makalelerin aldığı atıf sayısı ve etki değerleri yönünden ise bilim dalları yönünden çok daha gerilerde olduğu görülüyor. Türkiye’de üretilen yayınların çoğunluğu tıp ve pediatri alandın da olmasına rağmen etki değeri yönünden en geride olduğumuz görülüyor.

Kitapta Türkiye adresli üretilen bilimsel yayınların etki değeri düzeyi ise Dünya, OECD ülkeleri ve AB–27 ülkeleri ortalama değerlerinin yaklaşık üçte biri kadardır. 1981–2007 döneminde ülkemizde üretilen yayınalar, hem AB–27’ nin ve hem de ABD’ nin % 1,8’ i kadar olduğu görülüyor.

Türkiye’nin Dünya Çapında Öncü Olduğu Bilim Dalları Var mı?

Prof. Dr. İsmail Demirel söz konusu kitaptaki verilere dayanarak ülkemizin bilimsel olarak dünyadaki yerini sunmuştur. Sayın Demirel’in sununda 2000–2007 yıllarında dünyada 8 bilimsel alanda en çok çalışılan ve bilimsel makalelerin yıllar itibarı ile karşılaştırmalı olarak işlenmiştir.